အတၳဳပၸတၲိ၏ အတၳဳပၸတၲိ (ေနာက္ဆုံးပုိင္း)

ေရးသူ- ဆရာ ျမသန္းတင့္

ဒါကို ကြ်န္ေတာ္ ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ပထမဆုံး ေရးတာက ဦးသိန္းေဖျမင့္၊
ဦးဖုိးစိန္အေၾကာင္း ေရးတာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕က စာေရးဆရာ ျဖစ္ကာစ၊
ေက်ာင္းက ထြက္လာကာစ၊ ဦးဖုိးစိန္ၾကီးရဲ႕ (၇၅) ႏွစ္ေျမာက္ေမြးေန႕၊ သူ႕ျခံထဲ
မွာ လုပ္တယ္၊ ကြ်န္ေတာ္က စာတမ္း ဖတ္တယ္၊ သိန္းေဖျမင့္က စကားေျပာ
တယ္။ အဲဒီေနာက္ သိန္းေဖျမင့္က ဦးဖုိးစိန္ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိကုိ ေရးပါတယ္။

ဒါ ပထမဆုံး အႏုပညာသည္ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိပါ။ ဒုတိယကေတာ့ ေဒၚအမာေရးတဲ့
“ဖုိးစိန္ကတုံး၊ ေအာင္ဗလ” ေနာက္တခါ ေဒၚအမာေရးတဲ့ “ေရႊမန္းတင္ေမာင္”၊
“ျပည္သူခ်စ္ေသာ အႏုပညာသည္မ်ား” သီခ်င္းေရး ဆရာေတြပါတယ္။ အဆုိ
ေတာ္ေတြ ပါတယ္။ မေထြးေလးလည္း ပါတယ္။ ျမေျခက်င္း မေငြျမိဳင္ ပါတယ္။
မျငိမ္းပါတယ္။ မျမရင္ ပါတယ္။ စသည္ျဖင့္ေပါ့၊ အဲဒါဟာေတြဟာ စစ္ျပီးေခတ္
မွာ ေပၚလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးသမား မဟုတ္ေသာ၊ စာေရးဆရာ မဟုတ္ေသာ
အႏုပညာသည္မ်ားရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိ၊ အဲဒီအတၳဳပၸတၲိေတြထဲမွာ အတၳဳပၸတၲိဆရာ
ေတြဟာ ဘယ္လုိ ေရးခဲ့ၾကသလဲဆုိေတာ့ ပညာရွင္ေတြဆုိခဲ့တာ၊ အတၳဳပၸတၲိ
ေရးတဲ့လူဟာ ပထမအားျဖင့္ ပုံတူေရးသူ ပန္းခ်ီဆရာ ျဖစ္ရမယ္။ ပုံတူဆြဲတဲ့လူ
ျဖစ္ရမယ္။ ဒုတိယအားျဖင့္ သမုိင္းဆရာရဲ႕ အလုပ္ကို လုပ္ရမယ္။ ဒီႏွစ္ခုကုိ
လုပ္ျပီးမွသာလွ်င္ Biography ေရးလုိ႕ရတယ္။ ဒါမွ ေကာင္းတဲ့ Biography
တစ္ခုထြက္လာမွာပါ။

ေဇာ္၀င္းထြဋ္အေၾကာင္းကုိ ေရးျပီဆုိရင္ ကုိယ့္ဇာတ္လုိက္၊ ဘယ္သူ႕ကို ေမးရ
မလဲ ဆုိရင္ ဇာတ္လုိက္ကို ေမးရမယ္။ ကိုယ့္ဇာတ္လမ္းမွာပါတဲ့ ဒုတိယ
ဇာတ္ေကာင္ အေဖ့ဆီက၊ အေမ့ဆီက၊ ဇနီးမယား ေဆြမ်ဳိးညာတိေတြဆီက
ရမယ္၊ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္းေတြဆီက ရမယ္။ ေနာက္ ဇာတ္လုိက္ရဲ႕
ရန္သူေတြဆီကလည္း ေမးရမယ္။ ဒီလုိေမးလုိ႕ ရျပီးရင္ ဘာလုပ္မလဲဆုိေတာ့
ေဇာ္၀င္းထြဋ္ ျဖတ္သန္းေနတဲ့ ေခတ္၊ ကုိယ့္ဇာတ္လုိက္ ျဖတ္သန္းေနတဲ့
ေခတ္ၾကီးရဲ႕အေၾကာင္းကုိ ေရးထားတဲ့ သမုိင္း၊ သူျဖတ္သန္းေနတဲ့ ဂီတသမုိင္း၊
ဂီတေခတ္၊ ၀တ္စားဆင္ယင္မွဳေခတ္၊ လူမွဳေရးေခတ္ ဒါေတြကို ကြ်န္ေတာ္တုိ႕
ေလ့လာရမယ္။ ေနာက္ သူနဲ႕တကြ သူနဲ႕ နီးစပ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ေန႕စဥ္မွတ္
တမ္းေတြ၊ ေပးစာေတြအထဲကလည္း အမ်ားၾကီးယူလိမ့္မယ္။ အကယ္၍
သူဟာ စာေရးဆရာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ သုိ႕မဟုတ္ သူဟာ ေဟာေျပာသူ ျဖစ္ခဲ့ရင္
သူ ေရးခဲ့တဲ့ စာေတြ၊ သူ ေျပာခဲ့တဲ့ စကားေတြ၊ သူ ေရးခဲ့တဲ့ သီခ်င္းေတြ၊
သူဆုိခဲ့တဲ့ သီခ်င္းေတြထဲကေနလည္း ရႏုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရွာ
ယူရမယ္။

ဥပမာ “ေမတၲာႏုႏု ေစလုိသူ” သီခ်င္းထဲက ထားရဲ႕ Biography ကုိ
ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ ဘယ္ေလာက္ရႏုိင္သလဲဆုိတာ ေဇာ္၀င္းထြဋ္ရဲ႕ ဘယ္
သီခ်င္းထဲကေန သူ႕ရဲ႕ Biography ကို ဘယ္ေလာက္ ရႏုိင္သလဲဆုိတာ၊
အဲဒီ အထဲကေန ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ ရွာရလိမ့္မယ္။ ဒါ Biography ေရးပုံေရးနည္း
ေပါ့ေလ။ Biography ဟာ (Explore every fields) သူ႕ဇာတ္လုိက္နဲ႕
ပက္သက္တဲ့ နယ္တုိင္းနယ္တုိင္းကို အကုန္စူးစမ္းရလိမ့္မယ္။ (Verity
every facts) သူ သိလာတဲ့ အခ်က္အလက္တုိင္းကို မွန္မမွန္ စစ္ေဆး
ရမယ္။ Check and Cross check every document သူ႕ရဲ႕ မွတ္တမ္း
အေထာက္အထားတုိင္းကုိ ျပန္စစ္ရမယ္။ ေျပာင္းျပန္တခါ Cross check
လုပ္ရမယ္။ အဲဒီလုိ လုပ္မွသာလွ်င္ ေကာင္းမြန္တဲ့ Biography တစ္ခုကုိ
ရႏုိင္တယ္လုိ႕ ျပင္သစ္ အတၳဳပၸတၲိေရးဆရာ Andre Maurios ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။

အဂၤလိပ္မွာ သိပ္နာမည္ၾကီးတဲ့ အတၳဳပၸတၲိေရးဆရာ Lyttan Strachey
၀ိတုိရိယ ဘုရင္မၾကီးရဲ႕ အေၾကာင္း အတၳဳပၸတၲိကုိ ေရးခဲ့တယ္။ သူ႕ကုိ
Prince of Biographer လုိ႕ ေခၚတယ္။ အတၳဳပၸတၲိေရးဆရာေတြရဲ႕ ဘုရင္၊
မင္းသား၊ သူက ဘာေျပာသလဲဆုိေတာ့ ….
A mass of notes and document is no more a biography than
a mountain of eggs is an omelette.
သူ႕မွာ အခ်က္အလက္ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား၊ ကြ်န္ေတာ္မွာ
ေဇာ္၀င္းထြဋ္နဲ႕ ပက္သက္တဲ့ အခ်က္ေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲရ ၾကက္ဥေတြ
အမ်ားၾကီးကို Omelette ျဖစ္ေအာင္ မလုပ္တတ္ရင္ Omelette ျဖစ္မလာဘဲ
ၾကက္ဥအပုံၾကီးပဲ ျဖစ္ေနမွာျဖစ္သလုိ အခ်က္အလက္ေတြကုိ က်က်နန ဖြဲ႕
စည္း၊ Organize မလုပ္တတ္ရင္ အခ်က္အလက္ပဲ ျဖစ္ေနမွာပဲ၊ ဒါေၾကာင့္မုိ႕
အတၳဳပၸတၲိေရးတဲ့လူဟာ တျပိဳင္နက္တည္းမွာ ပုံတူေရးတဲ့ လူလည္း ျဖစ္ရ
မယ္၊ သမုိင္းဆရာလည္း ျဖစ္ရမယ္လုိ႕ သူက ေျပာခဲ့တယ္။ ကြ်န္ေတာ္
ေနာက္ထပ္ ငါးမိနစ္ေလာက္ စာေလးတစ္ေစာင္ ဖတ္ျပပါရေစ။

ကြ်န္ေတာ္ေျပာခ်င္ေသးတာ တစ္ခုက ေဇာ္၀င္းထြဋ္ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိထက္
ပုိျပီး အေရးတၾကီးလုိေနတဲ့ အတၳဳပၸတၲိ၊ ဒါက ဘာလဲဆုိေတာ့ သူ႕အဘုိး
“ေရႊတုိင္ညႊန္႕ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိ၊ ေရႊတုိင္ညႊန္႕ မရွိဘဲနဲ႕ “ထား” မရွိႏုိင္ဘူး၊
ထား မရွိဘဲနဲ႕ “ေဇာ္၀င္းထြဋ္ ” မရွိႏုိင္ဘူး။ ဒီလုိပဲ “သုံးေရြ႕လယ္” မရွိဘဲနဲ႕
“ေမတၲာႏုႏုေစလုိသူ” မရွိႏုိင္ဘူး။ “ေမတၲာႏုႏုေစလုိသူ” မရွိဘဲ “မာက်ဴရီည”
မရွိႏုိင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ ေရႊတုိင္ညႊန္႕ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိကို ေရးေစ
ခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီေခတ္က နာမည္ၾကီး ေတးေရးဆရာ ေလးေယာက္ရွိ
ပါတယ္။ ေရႊတုိင္ညႊန္႕၊ ေရႊျပည္ေအး၊ ျမိဳ႕မျငိမ္း၊ နန္းေတာ္ေရွ႕ ဆရာတင္၊
အင္မတန္ေတာ္တဲ့ ေတးေရးဆရာေတြပါ။ အသံ သိပ္မေကာင္းတဲ့ အဆုိေတာ္
ေတြကိုပါ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေရးေပးႏုိင္ၾကပါတယ္။

အဂၤလိပ္လုိ ေျပာေလ့ရွိၾကတယ္။ not the singer but the song
သီခ်င္းေၾကာင့္ အဆုိေတာ္ နာမည္ၾကီးလာရတာ၊ ေနာက္တစ္မ်ဳိးက
not the song but the singer အဆုိေတာ္ေၾကာင့္ သီခ်င္း နာမည္ၾကီး
လာရတာ။

ေရႊတုိင္ညႊန္႕တုိ႕၊ နန္းေတာ္ေရွ႕တုိ႕၊ ျမိဳ႕မျငိမ္းတုိ႕၊ ေရႊျပည္ေအးတုိ႕ ဆုိတဲ့
ပုဂၢိဳလ္ေတြက သီခ်င္းေရး သိပ္ေကာင္းတယ္။ သူတုိ႕ သီခ်င္းေတြကို
ဆုိလုိက္ရင္ အဆုိေတာ္ေတြ နာမည္ၾကီးတယ္။ အဆုိေတာ္ေတြကုိ ေမြး
ထုတ္ေပးႏုိင္တဲ့ သီခ်င္းေရးဆရာမ်ဳိးေတြပါ။

ေရႊတုိင္ညႊန္႕တုိ႕ နန္းေတာ္ေရွ႕တုိ႕ရဲ႕ ဆက္ဆံေရးဟာလည္း အင္မတန္
စိတ္၀င္စားစရာ၊ လြမ္းခ်င္စရာ ေကာင္းတယ္။ တစ္ေယာက္ရဲ႕ tune ကုိ
တစ္ေယာက္က ၾကိဳက္ရင္ ယူစပ္လုိက္တာပဲ။ သူက ကုိယ့္ tune ကို
ယူစပ္လုိက္လုိ႕ တရားစြဲတယ္၊ သတင္းစာက ေၾကညာတယ္ဆုိတာ မရွိဘူး။
ဥပမာ “ေဟ၀န္နန္း” ကို ေရႊတုိင္ညႊန္႕ ေရးတယ္။ မျမရင္ရဲ႕ “ေရႊျပည္စုိး”
ကို နန္းေတာ္ေရွ႕ ေရးတယ္။ ဘယ္သူက ေစာသလဲ မသိဘူး။ ဘယ္သူက
ေစာေစာ ဘာမွ မေျပာၾကဘူး။ ၾကည့္ရတာကေတာ့ ၎နဲ႕ ခင္တဲ့ သူငယ္ခ်င္း
ေတြ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြ ျဖစ္ပုံရတယ္။ သူတုိ႕တေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးဟာ
ဘယ္ေလာက္ ခ်စ္စရာေကာင္းသလဲ၊ ဒီလုိပဲ tune တူတဲ့ သီခ်င္းေတြ
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိတယ္။ တျခားလူေတာ့ မသိဘူး။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့
သူတုိ႕တေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကို သိပ္သိခ်င္တာပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ ေခတ္
လူငယ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ အတု ယူဖုိ႕ ေကာင္းသလဲ။

ေအ၀မ္းခင္ေမာင္ ကြ်န္ေတာ့္ကို ေျပာဖူးတာ ရွိေသးတယ္။ တခါတုန္းက
ေရႊျပည္ေအးက သူ႕ကုိ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ ခ်ေပးသတဲ့။ သီခ်င္းက
“အတိတ္က တစ္နာရီ” ဆုိတဲ့ သီခ်င္းနဲ႕ ကိုခင္ေမာင္က လုိက္တီးျပီး
“ဆရာ tune က နန္းေတာ္ေရွ႕ရဲ႕ မင္းခမ္းမင္းနားနဲ႕ တူေနပါလား” လုိ႕
ေျပာတယ္။ ဒီေတာ့ ေရႊျပည္ေအးက “ေဟ့ေကာင္ စကားမမ်ားနဲ႕ တီးမွာ
သာတီး၊ မင္းခမ္းမင္းနားက အသံကုိ ၾကိဳက္လြန္းလုိ႕ တစ္ပုဒ္လုံး ယူထား
တာကြ၊ ဒီလုိအသံမ်ဳိး ငါ မရွာႏုိင္ေသးလုိ႕” ေျပာသတဲ့။

ေရႊျပည္ေအးရဲ႕ ရုိးသားျဖဴစင္ပုံကုိ ေဖာ္ျပေနတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကေလးပါ။
ေအ၀မ္းကုိခင္ေမာင္ ေျပာျပဖူးလုိ႕ ကြ်န္ေတာ္ မွတ္ထားလုိက္ပါတယ္။
အဲဒီေခတ္က လူၾကီးေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကိုသိရင္ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ အတု
ယူႏုိင္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေရႊတုိင္ညႊန္႕ရဲ႕ အတၳဳပၸတၲိကို ေရးေစခ်င္ပါတယ္။

ဂီတသမုိင္းမွာ ရွိေနတဲ့ သူတုိ႕ရဲ႕ အခန္းက႑ကို ဘယ္လုိမွ ေဖ်ာက္ထား
လုိ႕ မရပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေဇာ္၀င္းထြဋ္ အဘုိး၊ ထားရဲ႕ အေဖ “ဆရာ
ေရႊတုိင္ညႊန္႕” အတၳဳပၸတၲိဟာ ေဇာ္၀င္းထြဋ္ အတၳဳပၸတၲိထက္ လုိအပ္
ပါတယ္လုိ႕ေျပာရင္း ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ “အတၳဳပၸတၲိ” ကို နိဂုံးခ်ဳပ္လုိက္ပါတယ္။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။


(ရုပ္သံ မဂၢဇင္း၊ ေမလ- ၁၉၉၆)